Thanh toán lãi lỗ hằng ngày (mark-to-market) cộng hoặc trừ trực tiếp vào số dư ký quỹ ngay trong phiên phát sinh, dựa trên giá thanh toán hằng ngày — không dồn lại đến khi đóng vị thế. Số dư sau mỗi lần MTM là căn cứ trực tiếp để tính tỷ lệ sử dụng tài khoản.
Định nghĩa đầy đủ
Cơ chế thanh toán lãi lỗ hằng ngày tác động đến ký quỹ là quá trình lãi hoặc lỗ của một vị thế phái sinh, tính theo giá thanh toán hằng ngày, được cộng hoặc trừ trực tiếp vào số dư ký quỹ ngay trong phiên đó — không đợi đến khi vị thế được đóng. Số dư ký quỹ sau mỗi lần thanh toán này là căn cứ để tính tỷ lệ sử dụng tài khoản.
Những điều cần nhớ
- Lãi lỗ được xác định lại mỗi phiên dựa trên giá thanh toán hằng ngày, không chờ đến khi đóng vị thế.
- Lãi được cộng thẳng vào số dư ký quỹ; khả năng rút phần vượt IM yêu cầu tuỳ quy định từng CTCK.
- Lỗ bị trừ thẳng vào số dư ký quỹ ngay trong phiên phát sinh, không đợi tất toán vị thế.
- Số dư ký quỹ sau MTM là căn cứ trực tiếp để tính tỷ lệ sử dụng tài khoản mỗi phiên.
- Giá thanh toán cuối cùng chỉ áp dụng vào ngày đáo hạn, khác giá thanh toán hằng ngày dùng cho MTM các phiên còn lại.
Giá thanh toán hằng ngày là căn cứ tính lãi lỗ mỗi phiên
Sau khi phiên giao dịch kết thúc, HNX xác định và công bố giá thanh toán hằng ngày cho từng mã hợp đồng. Chênh lệch giữa giá thanh toán hằng ngày của phiên hiện tại và phiên trước (hoặc giá mở vị thế nếu là phiên đầu tiên) chính là lãi hoặc lỗ phát sinh trong phiên đó, nhân với hệ số nhân hợp đồng và số lượng hợp đồng đang giữ.
Lãi lỗ được cộng/trừ thẳng vào số dư ký quỹ, không dồn đến khi đóng vị thế
Đây là điểm khác biệt cơ bản của phái sinh so với cổ phiếu cơ sở: lãi lỗ không chờ đến khi đóng vị thế mới ghi nhận, mà được thanh toán ngay trong từng phiên vào số dư ký quỹ của tài khoản. Cơ chế này gọi là thanh toán lãi lỗ hằng ngày, hay mark-to-market.
Vì sao lãi một phiên có thể "biến mất" ở phiên sau
Vì số dư ký quỹ được cập nhật lại độc lập mỗi phiên theo giá thanh toán hằng ngày mới nhất, một khoản lãi ghi nhận ở phiên trước hoàn toàn có thể bị xoá bởi một khoản lỗ lớn hơn ở phiên sau nếu giá đảo chiều — số dư ký quỹ tại một thời điểm bất kỳ chỉ phản ánh kết quả cộng dồn tính đến phiên gần nhất, không phải "lãi đã chốt".
Mối liên hệ giữa MTM và tỷ lệ sử dụng tài khoản
Tỷ lệ sử dụng tài khoản được tính dựa trên số dư ký quỹ sau MTM so với giá trị ký quỹ yêu cầu duy trì cho vị thế đang mở. Khi lỗ liên tiếp qua nhiều phiên làm số dư giảm, tỷ lệ này tăng dần cho đến khi chạm ngưỡng và kích hoạt cơ chế gọi ký quỹ bổ sung.
Ký quỹ ban đầu (IM) và ký quỹ biến đổi (VM) vận hành cùng nhau ra sao trong cơ chế này
Ký quỹ ban đầu (IM) là mức tối thiểu nộp khi mở vị thế; ký quỹ biến đổi (VM) là phần biến động phát sinh từ kết quả MTM mỗi phiên, cộng thêm vào hoặc trừ bớt khỏi tổng ký quỹ yêu cầu duy trì. Hai thành phần này cùng tạo nên số dư ký quỹ thực tế mà tỷ lệ sử dụng tài khoản được tính trên đó.
| Phiên | Biến động giá (điểm, minh họa) | Lãi/lỗ MTM (đồng, minh họa) | Số dư ký quỹ cộng dồn (đồng, minh họa) |
|---|---|---|---|
| Mở vị thế | — | — | 20.000.000 |
| Phiên 1 | +5 | +500.000 | 20.500.000 |
| Phiên 2 | -8 | -800.000 | 19.700.000 |
| Phiên 3 | -6 | -600.000 | 19.100.000 |
Hệ số nhân giả định 100.000đ/điểm. Toàn bộ số liệu là minh họa, không phải giá VN30F1M thật.
Ví dụ minh họa dòng tiền MTM qua nhiều phiên
Ví dụ minh họa: 1 hợp đồng Long, hệ số nhân giả định 100.000đ/điểm. Phiên 1 giá thanh toán tăng 5 điểm → cộng 500.000đ vào số dư ký quỹ. Phiên 2 giá giảm 8 điểm → trừ 800.000đ. Phiên 3 giá giảm tiếp 6 điểm → trừ 600.000đ. Số dư ký quỹ giảm ròng 900.000đ sau 3 phiên dù phiên đầu có lãi. Số liệu hoàn toàn minh họa.
Câu hỏi thường gặp về thanh toán lãi lỗ hằng ngày
MTM trừ/cộng tiền vào tài khoản lúc nào trong ngày?
Sau khi phiên giao dịch kết thúc và giá thanh toán hằng ngày được xác định, hệ thống tính lãi lỗ và cập nhật số dư ký quỹ, thường trước phiên giao dịch kế tiếp.
Lãi một phiên có được rút ngay không?
Tuỳ quy định từng CTCK; một số cho phép rút phần vượt mức ký quỹ ban đầu yêu cầu, một số giữ lại làm đệm an toàn cho vị thế đang mở.
Lỗ MTM có ăn vào ký quỹ ban đầu (IM) không?
Có. Lỗ được trừ trực tiếp vào số dư ký quỹ, bao gồm cả phần IM ban đầu nếu VM không đủ bù, khiến tỷ lệ sử dụng tài khoản tăng lên.
Giá thanh toán hằng ngày lấy từ đâu?
Do HNX xác định và công bố theo phương pháp quy định trong quy chế giao dịch, khác với giá thanh toán cuối cùng chỉ dùng vào ngày đáo hạn.
MTM có áp dụng cho vị thế chưa đóng không?
Có. MTM áp dụng cho mọi vị thế đang mở tại cuối mỗi phiên, không chỉ khi vị thế đã đóng — đây là điểm khác biệt cơ bản so với chứng khoán cơ sở.
Vì sao cần hiểu MTM trước khi hiểu cơ chế gọi ký quỹ?
Vì MTM chính là cơ chế làm số dư ký quỹ và tỷ lệ sử dụng tài khoản thay đổi mỗi phiên — không hiểu MTM sẽ không hiểu vì sao và khi nào tài khoản có thể bị gọi ký quỹ bổ sung.
Nguồn tham khảo
- HNX – Quy chế xác định giá thanh toán hằng ngày hợp đồng tương lai VN30 – hnx.vn – truy cập 30/08/2026
- VSDC – Quy chế ký quỹ và thanh toán lãi lỗ hằng ngày – vsdc.vn – truy cập 30/08/2026
Lưu ý rủi ro: Nội dung trong bài mang tính giáo dục, không phải khuyến nghị đầu tư hay hướng dẫn giao dịch cụ thể. Giao dịch chứng khoán phái sinh có đòn bẩy nên lãi và lỗ đều được khuếch đại; nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
Xem thêm cơ chế liên quan: gọi ký quỹ bổ sung và vì sao đòn bẩy phái sinh thay đổi liên tục. Muốn thấy rõ tiền trong tài khoản phái sinh di chuyển ra sao mỗi phiên? Đăng ký bản tin StockUp để nhận bài phân tích cơ chế dòng tiền ký quỹ.
Tuan Nguyen
Founder
18+ năm xây dựng sản phẩm Web, SaaS, FinTech và Blockchain — hơn 120 dự án thực tế, kết hợp kinh nghiệm đầu tư chứng khoán và phát triển hệ thống phân tích, giao dịch tài chính.
